Đặc sản Đồng Tháp mới, gộp Tiền Giang cũ: mua gì theo từng mùa

Từ 1/7/2025, Tiền Giang hợp nhất vào Đồng Tháp. Tỉnh mới kéo dài từ vùng sen Tháp Mười, Tam Nông, qua làng hoa Sa Đéc, vườn quýt Lai Vung, xuống vùng trái cây Cái Bè, Cai Lậy, Châu Thành và tới tận Gò Công giáp biển. Danh sách đặc sản vì thế dài gấp đôi, và cũng dễ rối gấp đôi.

Cách gọn nhất để mua đặc sản Đồng Tháp mới là đi theo mùa: tháng nào trái gì chín, món nào lúc nào cũng có, món nào chỉ nên ăn tại chỗ. Bài này gom lại theo đúng cách đó, kèm vài điểm cần biết khi chọn từng món.

Bảng sản vật theo mùa

Mùa vụ là khung chung, có thể xê dịch theo năm và theo vườn, nhất là trái cây được xử lý cho ra trái nghịch vụ:

Món nào cũng có: nem, hủ tiếu, hạt sen

Nem Lai Vung là nem chua gói lá chuối thành từng chùm, vị chua dịu, thơm tỏi tiêu, ăn kèm tỏi, ớt và rau thơm. Chọn nem chắc, chua vừa, không nhớt, không mùi lạ, có ghi ngày làm. Nem là thịt sống lên men, người có hệ tiêu hoá yếu, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ nên thận trọng.

Hủ tiếu Sa Đéc là sợi hủ tiếu khô làm từ bột gạo, sợi dai, trong, nấu không nát. Mua về chỉ cần trụng nước sôi, nấu hủ tiếu nước hay xào đều được. Đây là món quà nhẹ, rẻ, để được lâu nhất trong danh sách.

Hạt sen Tháp Mười bán dạng khô tách vỏ, có loại còn tim, có loại đã bỏ tim. Hạt ngon tròn đều, màu trắng ngà, không mọt, không mùi ẩm. Hạt sen quá trắng có thể đã qua tẩy, nên chọn hạt màu tự nhiên. Kèm theo có trà tim sen, mứt sen, ngó sen ngâm chua.

Bột Sa Đéc gồm bột gạo, bột năng, bột làm bánh của các lò quanh Sa Đéc, hợp với người hay tự làm bánh quê. Nên mua gói có nhãn và hạn dùng rõ.

Mùa cuối năm: quýt hồng và vú sữa

Khoảng hai tháng trước Tết, các vườn quýt hồng Lai Vung chín đỏ. Quýt hồng trái to, vỏ mỏng màu đỏ cam, dễ bóc, múi ngọt nhiều nước. Người miền Tây thích chưng quýt hồng trên bàn thờ ngày Tết vì màu đỏ đẹp và ý nghĩa may mắn, nên giá cao nhất vào những tuần cận Tết. Chọn trái vỏ căng láng, cuống còn tươi, cầm nặng tay; mua chưng Tết thì chọn cả cành có lá.

Cùng thời điểm đó, vú sữa Lò Rèn ở vùng Vĩnh Kim của Tiền Giang cũ vào mùa. Vú sữa Lò Rèn trái tròn, vỏ xanh bóng chuyển ánh vàng khi chín, thịt trắng, nhiều sữa, ngọt mát. Chọn trái vỏ láng, bóp nhẹ thấy hơi mềm; trái hái non vỏ xanh đậm, ăn chát và nhiều mủ. Vú sữa dễ dập, nên xếp một lớp, đừng chất đống.

Nếu đi miền Tây dịp cuối năm, đây là thời điểm đẹp nhất để mua quà Đồng Tháp: quýt hồng, vú sữa vừa đẹp mắt vừa hợp không khí Tết.

Gợi ý lộ trình gom đặc sản trong một chuyến

Từ TP.HCM về miền Tây theo cao tốc, có thể gom đặc sản Đồng Tháp mới theo thứ tự này:

1. Phía Tiền Giang cũ trước: ghé Châu Thành mua vú sữa (nếu đúng mùa), Cai Lậy mua sầu riêng, Cái Bè xem chợ nổi và mua xoài.
2. Tân Phước nằm ở phía bắc quốc lộ, hợp ghé nếu muốn mua khóm số lượng lớn.
3. Qua phía Đồng Tháp cũ: Sa Đéc mua hủ tiếu, xem làng hoa; Lai Vung mua nem và quýt hồng.
4. Cuối cùng đến Tháp Mười, Tam Nông ngắm sen, mua hạt sen, trà tim sen.
5. Trái cây tươi mua cuối hành trình nếu được, để khỏi phải chở lâu trên xe nóng.

Những chỗ dễ nhầm và cần cẩn thận

• Không phải hạt sen nào bán ở Đồng Tháp cũng là sen Đồng Tháp. Hỏi nơi trồng và chọn sản phẩm có nhãn rõ.
• Nem bán dọc đường để ngoài trời nắng cả ngày dễ hỏng nhanh hơn. Mua nem có bảo quản mát hoặc mua ở cơ sở.
• Quýt hồng chưng Tết đôi khi được hái sớm cho đẹp, ăn sẽ chua. Mua để ăn thì chọn trái chín đều.
• Sầu riêng bán chung một chữ Ngũ Hiệp nhưng có thể đến từ nhiều vùng xung quanh Cai Lậy. Khui thử trước khi mua nhiều.
• Vú sữa bị chín ép vỏ vàng nhưng thịt chát, nhiều mủ. Mua trái còn cuống, ủ thêm một hai ngày ở nhà nếu cần.

Món ăn tại chỗ đáng thử

Có những đặc sản Đồng Tháp mới không mang về được mà phải ăn ngay tại chỗ. Ở Mỹ Tho có hủ tiếu Mỹ Tho với sợi nhỏ dai, nước dùng ngọt xương, tôm, thịt, gan, có thể ăn nước hoặc khô. Đồng Tháp cũ có lẩu cá linh bông điên điển vào mùa nước nổi, cá lóc nướng trui, cá tai tượng chiên xù cuốn bánh tráng rau sống.

Phía Gò Công giáp biển có mắm tôm chà, loại mắm làm từ tôm tươi giã với muối, đường, ớt, tỏi, màu đỏ cam, ăn với thịt luộc, cơm trắng hoặc làm nước chấm. Đây là món mang về được nếu đóng hũ kín, nhưng có mùi, cần đóng gói như với các loại mắm khác.

Ở các vùng sen, nhiều quán phục vụ món từ sen: gỏi ngó sen, cơm lá sen, chè hạt sen, trà sen. Ăn ở đây rồi mua hạt sen, trà tim sen mang về là một cách gom trọn đặc sản vùng Tháp Mười trong một buổi.

Chợ nổi Cái Bè trên sông Tiền là nơi các ghe buôn trái cây, nông sản họp chợ từ sáng sớm. Ghé lúc tinh mơ, bạn có thể mua trái cây ngay trên ghe và ăn sáng trên sông trước khi tiếp tục hành trình.

Nếu chỉ có một ngày, đừng cố đi hết cả tỉnh. Chọn một nửa: phía Tiền Giang cũ cho trái cây và chợ nổi, hoặc phía Đồng Tháp cũ cho sen, hoa, nem và quýt. Đường từ Cái Bè sang Sa Đéc, Lai Vung không xa nhưng phải qua sông, cộng thời gian dừng mua bán thì một ngày trôi rất nhanh.