Quà đặc sản Hà Nội mang đi xa: món nào giữ được, gói thế nào

Đến Hà Nội, câu hỏi khó nhất không phải là mua gì mà là mua gì để còn ngon khi về tới nhà. Phở, bún chả, chả cá thì không mang theo được; cốm tươi chỉ giữ được một hai ngày. Nhưng Hà Nội vẫn có một danh sách quà để được lâu, gói gọn, đi xe hay đi máy bay đều ổn.

Bài này xếp quà Hà Nội theo độ bền, kèm cách chọn và cách gói, để bạn không phải mở vali ra thấy hộp bánh bẹp, gói giò chua hay lọ ô mai chảy nước.

Xếp quà theo độ bền

Thời gian ghi trong bảng là ước lượng phổ biến khi bảo quản đúng cách; luôn xem hạn dùng trên bao bì nếu có.

Ô mai Hàng Đường: món dễ mang nhất

Có những loại gì. Phố Hàng Đường và các phố cổ quanh đó là nơi tập trung nhiều cửa hàng ô mai lâu năm. Ô mai làm từ sấu, mơ, mận, gừng, chanh đào, quất… tẩm đường, muối, cam thảo, gừng rồi sấy. Có loại chua, loại ngọt, loại mặn, loại cay.

Chọn thế nào. Ô mai ngon có màu tự nhiên, sẫm nâu hoặc nâu vàng, mặt quả khô ráo hoặc hơi dẻo, không chảy nước. Ô mai đỏ chót, xanh rực bất thường thì nên cẩn thận với phẩm màu.

Nếm trước khi mua. Cửa hàng ô mai thường cho thử. Hãy thử vài loại để chọn hợp khẩu vị người nhận: người lớn tuổi thích mơ gừng, sấu bao tử; trẻ con thích loại ngọt mềm.

Đóng gói. Chọn hộp nhựa kín hoặc túi zip; ô mai hút ẩm nhanh nên đậy kín sau mỗi lần dùng.

Trà sen Tây Hồ: quà biếu cho người sành trà

Trà sen Tây Hồ là chè búp ướp hương hoa sen bách diệp của hồ Tây. Cách ướp truyền thống rất công phu: lấy gạo sen, tức phần nhị vàng trong bông sen, trộn với trà và ủ nhiều lượt, mỗi lượt sấy khô rồi ướp tiếp. Lượng sen cần dùng cho một cân trà rất lớn, vì vậy trà sen ướp thủ công có giá cao và chủ yếu bán vào mùa sen, khoảng tháng 5 đến tháng 7.

Ngoài trà ướp, còn có kiểu trà ủ trong bông sen nguyên: người ta nhét trà vào giữa bông sen, buộc lại qua đêm cho trà ngấm hương. Kiểu này phải dùng ngay vì bông sen héo nhanh. Trà sen tẩm hương liệu thì rẻ hơn nhiều, mùi gắt và nhanh bay. Khi mua, hãy ngửi kỹ: hương sen tự nhiên dịu, thanh, không xộc lên mũi.

Bánh cốm, giò chả và những món cần giữ lạnh

Bánh cốm phố Hàng Than là món quà cưới hỏi quen thuộc của người Hà Nội: vỏ dẻo từ cốm, nhân đậu xanh, dừa. Bánh chỉ giữ ngon vài ngày, nên mua ngay trước khi đi. Cốm tươi làng Vòng thì chỉ nên mang theo trong ngày.

Giò chả Ước Lễ là đặc sản của làng Ước Lễ ở vùng Thanh Oai, nay thuộc Hà Nội. Giò lụa ngon có màu hồng nhạt, mặt cắt mịn, có lỗ nhỏ li ti, ăn giòn, thơm mùi lá chuối và nước mắm. Khi mang đi, để giò trong túi kín, xếp vào thùng giữ lạnh với đá gel; đến nơi cất ngay vào ngăn mát.

Bánh chưng Tranh Khúc ở vùng Thanh Trì là quà Tết nổi tiếng. Bánh chưng để được vài ngày ở nhiệt độ thường vào mùa lạnh; mùa nóng hoặc đi xa nên bảo quản ngăn mát, ăn hấp lại.

Bưởi Diễn: quà theo mùa cuối năm

Bưởi Diễn có gốc ở vùng Phú Diễn, nay trồng rộng ở nhiều nơi ngoại thành. Quả tròn, vỏ mỏng, chín vàng, tép ráo, ngọt thanh. Mùa chính vào khoảng tháng 11 đến Tết âm lịch, nhiều nhà mua bày mâm ngũ quả. Bưởi để được vài tuần, càng để vỏ càng mỏng, tép càng ráo ngọt.

Nhược điểm của bưởi là nặng; đi máy bay thì cân nhắc vì có thể làm vượt cân hành lý. Đi xe thì xếp bưởi trong thùng carton có giấy lót, tránh va đập làm dập vỏ. Chọn quả cầm nặng tay so với kích cỡ, vỏ mịn, không có vết thâm mềm; quả nhẹ bỗng bất thường hay bị khô tép, còn vỏ hơi héo do để vài tuần thì lại là dấu hiệu bưởi đã ráo, ngọt.

Gói quà Hà Nội cho chuyến đi xa

Một vài bước đơn giản giúp quà về tới nơi nguyên vẹn:

1. Liệt kê quà theo nhóm: đồ khô (ô mai, trà), đồ tươi (bánh cốm, giò), đồ nặng (bưởi).
2. Đồ khô cho vào hộp kín, túi zip, xếp giữa vali để tránh va đập.
3. Đồ tươi xếp vào thùng xốp hoặc túi giữ nhiệt với đá gel, mua sát giờ đi.
4. Đồ dễ bẹp như bánh cốm đặt trên cùng, không đè đồ nặng lên.
5. Kiểm tra quy định hành lý của hãng bay với thực phẩm, đặc biệt đồ có nước hoặc cần giữ lạnh.
6. Mang ra nước ngoài: chọn đồ khô có nhãn rõ thành phần; tìm hiểu quy định nhập khẩu thực phẩm của nước đến.

Những sai lầm hay gặp khi mua quà Hà Nội

Mấy chuyện người địa phương hay thấy khách mắc:

• Mua cốm tươi làm quà cho người ở xa, đến nơi cốm đã khô cứng hoặc chua.
• Mua trà sen giá rẻ nghĩ là trà ướp thủ công; trà ướp thật rất đắt vì tốn nhiều hoa.
• Để giò chả trong vali cả ngày mà không giữ lạnh, đến nơi giò chua.
• Mua ô mai ở những chỗ để hở ngoài trời, ô mai đã hút ẩm, chảy nước.
• Mua quá nhiều bưởi khi đi máy bay, phải trả thêm cước hành lý.

Món nên ăn tại chỗ, đừng cố mang về

Hà Nội có nhiều món chỉ ngon khi ngồi ăn ngay: phở bò, bún chả, bún thang, chả cá, bánh cuốn Thanh Trì mỏng như lụa. Những món này có bán dạng đóng gói, nhưng nước dùng, bánh cuốn hay chả nướng mang đi xa đều mất vị. Thay vì mang về, hãy dành một bữa ăn cho mỗi món trong chuyến đi.

Bánh cuốn Thanh Trì là ví dụ rõ: bánh tráng mỏng, không nhân, ăn với chả và nước chấm, ngon nhất khi vừa tráng xong. Để qua vài giờ, bánh khô và dính, không còn là món người Hà Nội tự hào.

Chọn quà theo người nhận

Biếu ông bà, bố mẹ: trà sen hoặc trà búp ngon, ô mai mơ gừng, ô mai sấu. Người lớn tuổi thường quý trà và đồ nhâm nhi.

Quà cho đồng nghiệp: ô mai đóng hộp nhỏ, dễ chia, ai cũng ăn được. Tránh đồ cần giữ lạnh.

Quà cho gia đình có trẻ nhỏ: ô mai ngọt mềm như mận, quất, hoặc bánh cốm ăn ngay trong ngày. Hạn chế ô mai cay, mặn và cho trẻ ăn ít một.

Quà cho bạn ở nước ngoài: trà và ô mai đóng gói kín, có nhãn thành phần. Đồ khô đóng gói kín thường dễ qua kiểm tra hơn đồ tươi, nhưng vẫn tuỳ quy định của nước đến.

Quà Tết: bánh chưng Tranh Khúc, bưởi Diễn, giò chả Ước Lễ, phù hợp khi đi xe về quê trong ngày.